2021-12-28
सिरहा — जिल्ला प्रशासन कार्यालय सिरहाले पूर्व-पश्चिम राजमार्ग र सिरहा-चोहर्वा सडकखण्डमा दुई दिनका लागि निषेधाज्ञा जारी गरेपनि जनमत पार्टीका कार्यकर्ताहरूले सिरहाको मिर्चैयास्थित कटारी चोकमा मंगलबार निषेधाज्ञा तोड्दै जुलुस प्रदर्शन गरेका छन् । लाठी बोकेर प्रदर्शन उत्रिएका उनीहरूलाई प्रहरीले लाठी चार्ज गरेको थियो । स्थिति नियन्त्रणमा लिन एक सेल अश्रुग्यास प्रहार गरी भीड तितरबितर पारिएको थियो । केहीबेर मिर्चैया क्षेत्र तनाव बनेपनि स्थिति नियन्त्रणमा आइसकेको प्रहरीले जनाएको छ । सीके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीले मंगलबार र बुधबार दुई दिन सिरहा बन्दको घोषणा गरेपछि सिरहा प्रशासनले ती क्षेत्रमा निषेधाज्ञा जारी गरेको थियो ।
सिरहाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी लालबाबु कवारीले सूचना जारी गरी निषेधाज्ञाबारे जानकारी दिएका छन् । पुस १३ र १४ गते विहान ५ बजेदेखि बेलुका ७ बजेसम्म निषेधाज्ञा जारी गरेको सूचनामा उल्लेख छ । पूर्वमा बलान खोलादेखि पश्चिममा कमला नदीसम्मको राष्ट्रिय लोकमार्ग र चोहर्वादेखि सिरहा सडक खण्डको पि.के.राज इन्टरप्राईजेज (पेट्रोल पम्पसम्म) ५०० मिटर आसपासका क्षेत्रसम्म निषेधाज्ञाको क्षेत्र तोकिएको छ ।
उक्त अवधिभर राष्ट्रिय लोकमार्ग र सिरहा चोहर्वा सडकखण्डमा यातायात सुचारु रहनेछ भने बाहिर हिँडडुल गर्न, भेला हुन तथा राजनीतिक सभा र गतिविधि गर्न नपाउने सूचनामा उल्लेख छ । सूचनाको उल्लंघन गरेमा कारबाही गर्ने चेतावनी समेत दिइएको छ । जनमत पार्टीले सिरहा बन्दको कार्यक्रम लम्ब्याएपछि प्रशासन निषेधाज्ञा जारी गर्न बाध्य भएको हो । जनमत पार्टीले माग पूरा गर्न प्रशासनले चासो नदेखाएको भन्दै १३ र १४ गते जिल्लाभर चक्काजाम गर्ने निर्णय गरेको थियो ।
औरही गाउँपालिकाले किसानमाथि दर्ता गरेको मुद्दा फिर्ता लिनुपर्ने, पक्राउ परेका किसानहरूलाई रिहा गर्नुपर्ने, औरहीका अध्यक्ष सिद्धार्थ यादवले गरेको भ्रष्टाचारको छानविन गर्नुपर्ने, किसानलाई समयमा मलखाद उपलब्ध गराउनुपर्ने लगायतको ७ बुँदे माग राखेर जनमत पार्टीले सिरहा बन्दको कार्यक्रम गर्दै आएको छ । आमहड्तालको उल्लंघन गरेको भन्दै पूर्व-पश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत सिरहाको गोलबजार र मिर्चैयामा जनमत पार्टीका कार्यकर्ताहरूले आइतबार १६ वटा सवारी साधन तोडफोड र एक ट्रकमा आगजनी गरेका थिए । सवारी साधन तोडफोड र आगजनीमा संलग्न जनमत पार्टीका १८ जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।
आइतबार मिर्चैया र गोलबजारमा बन्दकर्ता जनमत पार्टीका कार्यकर्ता र प्रहरीबीच झडप भएको थियो । स्थिति नियन्त्रणमा लिन प्रहरीले मिर्चैयामा १३ सेल आश्रुग्यास प्रहार गरेको थियो । यसैबीच सिरहाका ६ राजनीतिक दलले संयुक्त विज्ञप्ति जारी गरि पक्राउ गरेकाहरूलाई रिहाई, बन्द हड्ताल फिर्ता तथा प्रशासनद्वारा लगाइएको निषेधज्ञा फिर्ता लिई शान्तिपूर्ण रुपमा निकास खोजी जनजीवन सहज बनाउन माग गरेका छन् । कांग्रेस, एमाले, नेकपा एस, लोसपा, जसपा, माओवादी केन्द्रले मंगलबार संयुक्त विज्ञप्ति जारी गरि शान्तिपूर्ण रुपमा निकास खोजी जनजीवन सहज बनाउन माग गरेका हुन ।
यसरी भयो घटनाको सुरुवात
औरही गाउँपालिकाले किसानलाई नै वितरण गर्न गहुँ बीउ गोदाममा राखेको थियो । वितरण गर्न तयारी अवस्थामा राखिएको गहुँ बीउ स्थानीय युवाहरूको समुहको उस्काहटले किसानहरूले गोदामबाट पुस ६ गते लुटेर लगेका थिए । लुटेर लैजाँदा समेत प्रहरी भने मुकदर्शक बनेको थियो ।
गाउँपालिकाले किसानका लागि ६ सय ५० बोरा बीउ खरिद गरेको थियो । गाउँपालिकाले पुस ५ गते ४० किलोको दरले ३ सय २५ बोरा वितरण गरेको थियो ।
बाँकी रहेको ३ सय २५ बोरा बीउ वडा ५ स्थित प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा राखिएको थियो । पुस ६ गते ११ बजेबाट वडा नम्बर ३ का किसानलाई वितरण गरिने गाउँपालिकाले जानकारी दिएको थियो । नेपाल प्रहरी त्यही पुगेका थिए । तर, बिउ वितरण हुन नपाउँदै लुटपाट मच्चिएको थियो ।
स्थानीय उच्छृंखल युवाहरूको उस्काहटमा किसानका लागि राखिएको गहुँको बिउ लुटिएको गाउँपालिका अध्यक्ष सिद्धार्थ यादवले जानकारी दिए । उनका अनुसार गहुँ बीउसँगै स्थास्थ्य केन्द्रमा राखिएको मास्क, अक्सिजन रेगुलेटर, अक्सीमिटरलगायत स्वास्थ्य उपकरण पनि लुटिएको छ । गाउँपालिका कार्यालयमा तोडफोड समेत गरेका थिए । गाउँपालिकाले किसानलाई ५ कठ्ठा खेतको लागि निःशुल्क गहुँको बीउ वितरण गर्न बजेट विनियोजन गरिएको थियो । पहिलो दिन २० किलोको दरले वितरण गरिएको अध्यक्ष यादवले सुनाए ।
बीउ किसानहरूले लुटेर लगेपछि गाउँपालिकाले औरही गाउँपालिका-३ का मिथिलेश यादव, तेज नारायण यादव, रामनाथ यादव र औरही गाउँपालिका-५ का सुप्रविण यादवमाथि सरकारी सम्पत्ति हिनामिना, लुटपाट सम्बन्धी अभद्र अवज्ञा मुद्धा जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिरहामा दर्ता गराएको थियो ।
ती मध्ये प्रहरीले मिथिलेश यादवलाई पक्राउ गरेको थियो । प्रहरीमा चार जनामाथि राजनीतिक प्रतिशोध साँध्न मुद्दा दर्ता गराएर फसाउन खोजेको र एक किसानलाई पक्राउ समेत गरेको विरोधमा जनमत पार्टी आइतबारदेखि सिरहा जिल्ला बन्दको घोषणा गरेको थियो । यसअघि जनमत पार्टीका कार्यकर्ताहरूले औरही गाउँपालिका कार्यालय घेराउ गर्दै विरोध कार्यक्रम गर्दै आएका थिए ।
Violent / Non-violent | Violent |
Onesided / Twosided | Onesided |
Collective / Interpersonal | Collective |
Primary Form | Violent demonstration |
Weapons | None |
Primary Cause | Other governance issues |
Actor 1 - Number of people | n/a |
Actor 1 - Affiliations | Janamat Party |
Actor 1 - Youth | na |
Actor 2 - Number of people | n/a |
Actor 2 - Affiliation (Target) | Police |
Actor 2 - Youth | na |
THE NEPAL PEACE MONITOR ANNUAL REVIEW: 2020
October 25, 2021
Human Trafficking / LGBT+ Rights / GBV / Political / Children’s Rights / Senior Citizens’ Rights / HRD Issues / Human Rights / Interpersonal Violence / Governance / Covid-19 / Civic-Space / PwD